13 kwietnia wchodzą w życie nowe przepisy, doprecyzowujące kiedy ubezpieczony może stracić prawo do zasiłku chorobowego. Zmianie ulegną również przepisy, dotyczące kontroli prawidłowości wykorzystywania L4.
Komu grozi utrata zasiłku?
Jak podkreślił ZUS w komunikacie, utrata prawa do zasiłku za cały okres zwolnienia od pracy, może nastąpić w przypadku:
- wykonywania pracy zarobkowej, w okresie pozostawania na zwolnieniu lekarskim lub
- podejmowania aktywności zarobkowej niezgodnej z celem tego zwolnienia.
Co to oznacza?
Nowe przepisy mają również doprecyzować oba pojęcia, przyjmując poniższe definicje.
Praca zarobkowa – to każda czynność, która ma charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania. Pracą zarobkową nie są tzw. czynności incydentalne, czyli takie, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy.
Aktywność zarobkowa niezgodna z celem zwolnienia od pracy – to wszelkie działania, które utrudniają lub wydłużają proces leczenia lub rekonwalescencję. Nie należą do nich zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.
Jak wskazuje Zakład: „Bez zmiany pozostaje zasada, że okres zwolnienia od pracy powinien być wykorzystany na odzyskanie zdrowia i rekonwalescencję. Osoba ubezpieczona nie może w tym czasie wykonywać działań, które zakłóciłyby ten proces.”
Jak przebiega kontrola i co się zmieni?
Kontrola prawidłowego wykorzystania zwolnień od pracy dotyczy weryfikacji, czy ubezpieczony nie wykorzystuje zwolnienia niezgodnie z jego celem. Zmiany w przepisach dotyczące kontroli mają objąć: uprawnienia i obowiązki osób przeprowadzających kontrolę – w tym do legitymowania osób kontrolowanych, obowiązki osób kontrolowanych, a także zasady przeprowadzania kontroli, sporządzania protokołu z kontroli czy składania zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole.
Skąd te zmiany?
Nowe przepisy mają pomóc lepiej weryfikować, czy osoba pozostająca na l4, nie podejmuje działań, które są sprzeczne z jego celem. Ponadto, w przypadku osób przebywających na zwolnieniu ze względu na opiekę na osobą bliską, mają sprawdzić, czy we wspólnym gospodarstwie domowym nie przebywa inny członek rodziny, mogący świadczyć opiekę.
Tylko w pierwszym półroczu 2025 roku, dzięki kontrolom Zakład Ubezpieczeń Społecznych odzyskał 150,5 mln złotych.
Regulacje są kolejnym etapem zmian w przepisach, z których ostatnie mają wejść w życie w 2027 roku.