Ponad połowa Polaków w wieku 18–64 lat deklaruje, że w ciągu ostatniego roku ograniczyła picie alkoholu albo całkiem z niego zrezygnowała. Tak wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Rankomat.pl. Co szósty badany (16%) deklaruje, że przestał pić zupełnie, 19% pije zdecydowanie mniej, a 17% trochę mniej. Więcej niż rok temu pije zaledwie 4% ankietowanych. Wśród osób, które ograniczyły alkohol, najczęstszym powodem jest troska o zdrowie (41%). Na drugim miejscu jest lepsze samopoczucie fizyczne (35%), a co czwarty mówi, że alkohol przestał mu być potrzebny do zabawy i odpoczynku (26%). Mieszkańcy wsi częściej niż mieszkańcy miast rzucają alkohol całkiem (18% wobec 14%). Dwa razy częściej nie piją też od dłuższego czasu (14% wobec 7%).
W ciągu ostatnich 12 miesięcy 16% badanych całkowicie zrezygnowało z alkoholu, 19% zdecydowanie ograniczyło jego spożycie, a 17% – przynajmniej trochę. Tyle samo co wcześniej pije 23% badanych, a częściej tylko 4%. Kolejne 10% nie pije od dłuższego czasu, a 7% nigdy nie sięgało po alkohol. Oznacza to, że na każdą osobę, która pije więcej niż rok temu, przypada aż 13 osób, które piją mniej albo wcale. Ograniczanie alkoholu przestało być chwilową modą i staje się nową normą społeczną.
Wyniki badania Rankomat.pl potwierdzają długofalowy trend widoczny także w danych CBOS. Według kwietniowego sondażu picie alkoholu deklaruje 73% dorosłych Polaków – najmniej w blisko 30-letniej historii pomiarów. Abstynenci stanowią rekordowe 23%, a alkohol co najmniej co drugi dzień pije 4% badanych (w 2010 r. – 15%). Na tle Europy Polacy wypadają jako jeden z najrzadziej pijących narodów: według Eurostatu codziennie pije u nas 0,5% osób (średnia UE: 4,8%), a co najmniej raz w tygodniu – 3,4%, najmniej w całej Unii (średnia: 24%).
Zdrowie i samopoczucie ważniejsze niż toast
Osoby, które ograniczyły alkohol, najczęściej robią to z troski o zdrowie (41%) oraz dlatego, że lepiej czują się fizycznie bez niego (35%). Dla co czwartego alkohol przestał być potrzebny do dobrej zabawy lub odpoczynku (26%), a 25% po prostu bardziej odpowiada styl życia bez alkoholu. Tyle samo chce poprawić kondycję, sylwetkę lub wyniki sportowe, a 23% zauważyło negatywny wpływ alkoholu na samopoczucie lub sen.
Motywacje różnią się w zależności od płci. Kobiety częściej kierują się zdrowiem (46% wobec 37% mężczyzn), a mężczyźni pieniędzmi i obowiązkami. Ograniczenie wydatków wskazuje 25% z nich (kobiety: 19%), a prowadzenie samochodu lub inne obowiązki 19% (kobiety: 10%). Młodsi badani (18–39 lat) częściej mówią o stylu życia bez alkoholu (29%), a mieszkańcy miast – o wpływie alkoholu na sen (26%).
Zmiana zachodzi też w otoczeniu: 14% ograniczających zauważa, że picie jest coraz mniej popularne wśród ich znajomych, a 12% docenia lepszy wybór bezalkoholowych piw, win i drinków. Zdrowotne podejście potwierdza CBOS: 60% Polaków uważa, że alkohol szkodzi nawet w niewielkich ilościach, a w jego korzystny wpływ na zdrowie wierzy zaledwie 7%.
Kobiety i mieszkańcy wsi idą najdalej
Najbardziej zdecydowane zmiany deklarują kobiety i mieszkańcy wsi. Całkowicie zrezygnowało z alkoholu 17% kobiet wobec 14% mężczyzn oraz 18% mieszkańców wsi wobec 14% mieszkańców miast. Na wsi dwukrotnie częściej są też osoby, które nie piją od dłuższego czasu (14% wobec 7% w miastach). Z kolei kobiety dwa razy częściej niż mężczyźni deklarują, że nigdy nie piły alkoholu (10% wobec 5%).
Mężczyźni i mieszkańcy miast zmieniają nawyki ostrożniej. Częściej przyznają, że ograniczyli picie tylko trochę (19% mężczyzn i 20% mieszkańców miast, wobec 15% kobiet i 12% mieszkańców wsi). Częściej też piją tyle samo co rok temu (po 25%). Różnice widać również w postawach. Alkohol jako normalny element życia towarzyskiego traktuje 26% mężczyzn i 20% kobiet. Kobiety częściej uważają, że najlepiej całkowicie z niego zrezygnować (15% wobec 11%) i że jest on zbyt mocno obecny w polskiej kulturze (14% wobec 9%).
Podobny obraz rysują dane CBOS, według których alkohol pije 79% mężczyzn i 67% kobiet. Eurostat pokazuje jeszcze wyraźniejszą różnicę: w 2025 r. nie piło 44% Polek i 24% Polaków w wieku 16+.
Alkohol nie znika, ale staje się okazjonalny
Osoby, które nie ograniczyły alkoholu, rzadko tłumaczą to przywiązaniem do niego. Ponad połowa (55%) twierdzi, że pije rzadko i nie widzi potrzeby dalszych zmian, a 21% nigdy się nad tym nie zastanawiało. Towarzyską funkcję alkoholu wskazuje 15%, pomoc w relaksie 14%, a smak 10%. Bezalkoholowe zamienniki nie przekonują 8% tej grupy, a 4% uważa je za zbyt drogie.
Polacy przechodzą na umiarkowane, okazjonalne picie. Wśród wszystkich badanych najczęściej wybierane stwierdzenie o alkoholu brzmi: „Alkohol jest normalnym elementem życia towarzyskiego i nie widzę w tym nic złego, jeśli jest spożywany z umiarem (23%)”. Jednocześnie 13% uważa, że alkohol źle wpływa na zdrowie i samopoczucie, więc lepiej z niego zrezygnować, a kolejne 13%, że najlepiej całkowicie z niego zrezygnować. W grupie 18–39 lat 14% deklaruje, że na spotkaniach coraz częściej woli wybierać napoje bezalkoholowe.”
To samo pokazują inne badania. Według Eurostatu niemal 45% Polaków pije alkohol rzadziej niż raz w miesiącu, podczas gdy w całej UE rzadziej niż raz w miesiącu pije prawie 21% mieszkańców. CBOS odnotowuje, że alkohol na spotkaniach rodzinnych pije 80% pijących (w 2010 r. było to 91%), a do obiadu lub kolacji 31% (wcześniej 40%). Aż 88% Polaków uważa, że udane przyjęcie bez alkoholu jest możliwe, wśród 18–24-latków to 97%. Alkohol przestaje być obowiązkowym gościem przy polskim stole, coraz częściej to tylko jedna z możliwości. Bezalkoholowe odpowiedniki piwa czy wina pije już 46% Polaków. Wyniki badania Rankomat.pl wskazują na trwałą zmianę obyczajów, Polacy nie rezygnują z alkoholu całkowicie, ale coraz częściej świadomie decydują, kiedy i czy w ogóle po niego sięgnąć.
Metodologia
Badanie dla Rankomat.pl zrealizowano we wrześniu 2026 r. na próbie 823 osób w wieku 18–64 lat. Pytania o motywacje zadano 423 osobom, które ograniczyły alkohol lub z niego zrezygnowały, a o powody braku zmian – 310 osobom, które picia nie ograniczyły.
Dane uzupełniające: CBOS, komunikat z badań „Postawy wobec alkoholu” nr 81/2026 (badanie 9–19 kwietnia 2026 r., N=944, dorośli mieszkańcy Polski) oraz Eurostat, EU-SILC 2025 (zbiór ilc_hch23, osoby w wieku 16+).
Liczby z trzech źródeł dotyczą różnych grup wiekowych (18–64, 18+, 16+), dlatego w tekście nie są sumowane ani porównywane wprost.
Źródło: rankomat.pl