22 stycznia 1863 r. czyli 155 la temu, Manifestem Tymczasowego Rządu Narodowego, rozpoczęło się Powstanie Styczniowe, jeden z największych w XIX w. polskich zrywów narodowych. Skutkiem powstania była całkowita zmiana polskiej struktury społecznej.
Powstanie wybuchło głównie na terenie Królestwa Polskiego, a nieco później objęło także Litwę. Bezpośrednim powodem jego wybuchu była ogłoszona przez Namiestnika Królestwa Polskiego, Aleksandra Wielopolskiego, „branka” czyli przymusowy pobór do armii rosyjskiej. Walka powstańcza miała głównie charakter rozproszonej akcji partyzanckiej, mimo to wypracowany został sprawnie funkcjonujący model podziemnych władz i administracji, w czym ogromny udział położył najsłynniejszy dyktator powstania czyli Romuald Traugutt. Powstanie trwało do jesieni 1864 roku, czyli ok 20 miesięcy, wobec jednak specyfiki partyzanckiej, ciężko określić jednoznaczną datę jego zakończenia. W całym powstaniu udział wzięło ok 20. tys osób i stoczono ok 1,2 tys bitew.
Powstanie przyniosło tragiczny bilans, który określić można wręcz hekatombą polskiej szlachty, która była główną warstwą społeczna zaangażowaną w walki. Wielu powstańców zginęło, a ci którzy przeżyli byli pozbawiani majątków i wywożeni na Syberię. Ci, którym udało się umknąć, musieli udawać się na wieloletnie emigrację. To właśnie na bazie Powstania Styczniowego, polskie warstwy wyższe zrozumiały, że żeby wywalczyć niepodległość potrzeba najpierw rozwinąć polskie społeczeństwo, gospodarkę, a przede wszystkim wzbudzić w masach chłopskich polskiego ducha narodowego, co legło u podstaw najpierw pozytywizmu a później idei narodowej.
Oficjalne obchody rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego, obyły się na zboczach warszawskiej cytadeli, gdzie władze rosyjskie dokonywały egzekucji na skazanych na śmierć powstańców, na czele z samym Romualdem Trauguttem. W uroczystościach wziął udział premier Mateusz Morawiecki, który stwierdził, że „Powstanie styczniowe było wprawdzie aktem desperacji i odwagi, ale nie było aktem szaleństwa.” W obchodach udział wziął także szef MON Mariusz Błaszczak. Złożono wieńce, odprawiony został także apel poległych.
źródło: radiomaryja.pl
foto: Obraz Artura Grottgera „Powstanie Styczniowe”
