Dokładnie 37 lat temu, 13 grudnia 1981 roku, o godzinie 6:00 Polskie Radio i Telewizja Polska nadały przemówienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Na terenie Polski wprowadzono stan wojenny. Szacuje się, że decyzja komunistycznych władz przyczyniła się do śmierci kilkudziesięciu osób.
12 grudnia 1981 roku Rada Państwa wprowadziła „Dekret o stanie wojennym”. Choć zgodnie z dokumentem stan wojenny miał obowiązywać w Polsce od 13 grudnia, to komuniści jeszcze przed północną rozpoczęli szeroko zakrojoną akcję wymierzoną w działaczy „Solidarności”. W wyniku tych działań złapanych opozycjonistów internowano w 52 obozach.
Stan wojenny oznaczał zawieszenie działalności wszelkich stowarzyszeń, związków i organizacji. Władze zakazały zgromadzeń, strajków i protestów. Wojskowi komisarze przejęli zarząd w wielu zakładach pracy (m.in. w radiu, telewizji, na poczcie i na kolei). Wprowadzono zakaz wydawania gazet (poza „Trybuną Ludu” i „Żołnierzem Wolności”), jedynymi mediami były pierwszy program telewizji i pierwszy program radia.
Zaraz po północny na ulicach polskich miast pojawiły się czołgi i wozy bojowe. Wprowadzając stan wojenny, władza zmobilizowała ok. 80 tys. żołnierzy Wojska Polskiego, 30 tys. funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa.
Liczba ofiar w dalszym ciągu nieznana
Historykom do tej pory nie udało się ustalić dokładnej liczby ofiar stanu wojennego. Z informacji zamieszczonych na stornie Sejmu wynika, że komisja zajmująca się badaniem tego okresu oszacowała w przybliżeniu ich liczbę.
„Utworzona przez Sejm kontraktowy w 1989 r. Komisja Nadzwyczajna do Zbadania Działalności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych uznała, że spośród 122 niewyjaśnionych przypadków zgonów działaczy opozycji 88 miało bezpośredni związek z działalnością MSW. Komisja ustaliła też nazwiska ok. 100 funkcjonariuszy MSW i urzędników prokuratury podejrzanych o popełnienie przestępstw, żaden z nich nie został pociągnięty do odpowiedzialności” – czytamy w komunikacie.
Z kolei Instytut Pamięci Narodowej oszacował liczbę ofiar śmiertelnych na 56. Większość z ofiar poniosła śmierć bezpośrednio w wyniku działań władz komunistycznych. Chodzi o uczestników strajków, demonstracji i protestów. Trudno jednak oszacować liczbę zgonów spowodowanych paraliżem pogotowia ratunkowego i straży pożarnej w tym czasie, ponieważ władza wyłączyła telefony.
„Pośrednio do ofiar stanu wojennego należy zaliczyć rodziny osób represjonowanych, które doznały wielu szkód związanych z internowaniem czy szykanowaniem ich najbliższych. Stan wojenny został zniesiony 22 lipca 1983 r. Dzień pamięci został uchwalony przez Sejm 6 grudnia 2002 r.” – informuje Sejm.
Źródło: Sejm, IPN, YouTube
