Zaparcia to jeden z najczęstszych problemów ze strony układu pokarmowego, który może pojawić się w każdym wieku. Zimą wiele osób zauważa, że wypróżnienia stają się rzadsze, a oddanie stolca wymaga większego wysiłku. Pojawia się więc pytanie, czy winna jest sama pogoda, czy raczej zmiany w stylu życia w chłodnych miesiącach.
Czym są zaparcia?
Zaparcia oznaczają trudności z oddawaniem stolca lub wypróżnienia rzadsze niż zazwyczaj, najczęściej mniej niż trzy razy w tygodniu. O zaparciach przewlekłych mówi się wtedy, gdy objawy utrzymują się przez co najmniej kilka tygodni i nawracają. Liczy się nie tylko częstość, ale też konsystencja stolca i odczucia podczas wypróżnienia.
Zaparcia objawiają się najczęściej twardym, suchym lub „zbitym” stolcem, parciem, bólem lub silnym napinaniem się podczas wypróżnienia, uczuciem niepełnego wypróżnienia lub „blokady” w odbycie oraz koniecznością mocnego parcia, aby oddać stolec. Możliwe przyczyny zaparć:
- zbyt mała ilość błonnika i płynów w diecie;
- mała aktywność fizyczna;
- działania niepożądane niektórych leków (m.in. opioidów, części leków przeciwdepresyjnych czy na nadciśnienie);
- choroby przewlekłe (np. cukrzyca, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia pracy mięśni dna miednicy).
Zaparcia mogą mieć charakter przejściowy (np. po zmianie diety czy podróży) lub przewlekły, związany z inną chorobą. Ważne jest, aby obserwować swoje typowe wypróżnienia i zgłosić się do lekarza, jeśli objawy utrzymują się dłużej, pojawia się ból brzucha, krew w stolcu, niezamierzona utrata masy ciała lub wyraźna zmiana wyglądu stolca. Informacje na temat diagnostyki i leczenia chorób układu pokarmowego znajdują się na stronie: https://doctorpro.pl/wroclaw/services/proctology.
Czy zaparcia częściej występują zimą?
Sama niska temperatura nie „zatrzymuje” jelit, ale zimą nakłada się kilka czynników, które sprzyjają zaparciom. W chłodniejszych miesiącach wiele osób pije mniej wody, je bardziej kaloryczne, cięższe potrawy i rzadziej się rusza. Wszystko to może spowalniać pasaż jelitowy i sprzyjać twardszym stolcom. Mechanizmy, które mogą wiązać zimę z częstszymi zaparciami:
- zmniejszone pragnienie i mniejsze spożycie płynów, co sprzyja odwodnieniu i twardnieniu stolca;
- ograniczona aktywność fizyczna (mniej spacerów, ruchu na świeżym powietrzu), co spowalnia pracę jelit;
- zimowa dieta z przewagą ciężkich, tłustych, wysoko przetworzonych potraw i mniejszą ilością świeżych warzyw i owoców;
- częstsze sięganie po słodkie napoje, alkohol czy gorące kakao zamiast wody;
- rozregulowanie rytmu dnia (np. dłuższe spanie, późniejsze posiłki), co może zaburzać naturalny odruch wypróżnienia;
- u niektórych osób większy stres lub obniżony nastrój zimą może wpływać na motorykę przewodu pokarmowego.
Związek pomiędzy zimą a zaparciami wynika więc głównie z modyfikacji nawyków, a nie z samego klimatu. Świadome dbanie o nawodnienie, dietę i ruch może w dużej mierze zneutralizować wpływ pory roku na pracę jelit.
Jak zapobiegać zaparciom?
Profilaktyka zaparć opiera się przede wszystkim na codziennych nawykach – odpowiedniej ilości błonnika, płynów, ruchu i regularnym korzystaniu z toalety. Zimą te zasady pozostają takie same, ale wymagają większej uwagi, bo łatwiej wtedy o odwodnienie i mniejszą aktywność. Praktyczne sposoby zapobiegania zaparciom:
- włącz do diety produkty bogate w błonnik: warzywa, owoce, pełnoziarniste pieczywo, płatki owsiane, kasze, rośliny strączkowe;
- pij odpowiednią ilość płynów w ciągu dnia (woda, napary ziołowe, lekkie zupy), nawet jeśli nie odczuwasz silnego pragnienia;
- ogranicz spożycie wysoko przetworzonej żywności, dużych ilości słodyczy, fast foodów i tłustych potraw;
- zadbaj o codzienną, dostosowaną do możliwości aktywność fizyczną (spacery, ćwiczenia w domu, rozciąganie, joga);
- nie odkładaj wypróżnienia – korzystaj z toalety, gdy pojawia się naturalne parcie;
- postaraj się utrzymać regularne pory posiłków;
- nie stosuj środków przeczyszczających bez konsultacji z lekarzem.
Systematyczne stosowanie powyższych zasad pomaga wielu osobom utrzymać prawidłowy rytm wypróżnień, także zimą. Jeśli mimo zmian stylu życia zaparcia utrzymują się, nasilają, są bolesne lub towarzyszą im niepokojące objawy (np. krew w stolcu, chudnięcie, silne bóle brzucha), warto skonsultować się z lekarzem w celu dalszej diagnostyki i dobrania indywidualnego leczenia.
Artykuł sponsorowany