37 lat temu, 25 czerwca 1976 roku rozpoczęła się fala strajków i protestów, które miały miejsce w PRL, po ogłoszeniu przez rząd Piotra Jaroszewicza wprowadzenia drastycznych podwyżek cen na niektóre artykuły konsumpcyjne.
Władze centralne przez dłuższy czas nosiły się z myślą, by dokonać regulacji cen i płac. Wielu ludzi zdawało sobie sprawę z tego, że istniejący system zamrożonych cen utrudnia planowanie i hamuje proces rozwoju gospodarczego. Pamiętano jednak reakcję społeczeństwa na podwyżkę cen w grudniu 1970 r. Z podjęciem decyzji długo zwlekano. Zdecydowano się dopiero 24 czerwca 1976 r. Postanowiono z dniem 28 czerwca (poniedziałek) podnieść ceny cukru o 100%, mięsa o 68%, masła i serów o 50% oraz drobiu o 30%. Zgodnie z przewidywaniami reakcja społeczeństwa była podobna jak w grudniu 1970 r.
Szczególnego rozgłosu nabrały protesty załóg Zakładów Metalowych im. gen. Waltera w Radomiu, Zakładów Mechanicznych „Ursusa” w Pruszkowie i Petrochemii w Płocku. W piątek, 25 czerwca, robotnicy tych zakładów przystąpili do strajków protestacyjnych. W Radomiu zajęli oni gmach KW PZPR i podpalili go. Robotnicy „Ursusa” zablokowali tory na liniach kolejowych ze stolicy do Łodzi, Katowic i Poznania. Do Radomia ściągnięto Zmotoryzowane Oddziały Milicji Obywatelskiej (ZOMO), które przystąpiły do pacyfikacji miasta. W trakcie walk ulicznych zginęło dwóch protestujących, wielu zostało rannych.
Ostatecznie władze postanowiły nie powtarzać lekcji z 1970 r. i się wycofać. Wieczorem 25 czerwca premier Jaroszewicz wystąpił w telewizji i oświadczył, że podwyżki nie będzie, że była to tylko propozycja, którą anulowano. Tego samego dnia rząd zdecydował o odwołaniu uchwały z 24 czerwca. Premier ośmieszył się publicznie i utracił zaufanie niektórych kręgów opinii publicznej. Już 25 czerwca postanowił poddać się do dymisji ze stanowiska szefa rządu, ale Gierek nie dopuścił do tego. Nie miał innego kandydata na to stanowisko.
Wobec demonstrantów z Radomia, Płocka i Ursusa zastosowano represje i szykany. Wielu ludzi zwolniono z pracy, niektórych aresztowano i osadzono w więzieniach. Łącznie za udział w proteście 25 czerwca 1976 r. osądzono 272 osoby.
Źródlo: www.historykon.pl
(Na zdjęciu demonstracja przed gmachem KW PZPR w Radomiu. Zdjęcie pochodzi ze strony www.czerwiec76.ipn.gov.pl)
