21 września 1558 roku zmarł były cesarz i król Hiszpanii Karol V Habsburg. Był władcą ogromnego Imperium, bo obejmowało ono Rzeszę Niemiecką oraz Hiszpanię wraz z posiadłościami w Nowym Świecie. Do dzisiaj toczą się spory za przedstawiciela którego narodu można uznać Karola. Dla nie wszystkich jest to sprawa oczywista.
Genealogia
Karol V Habsburg żył w latach 1500-1558. Panował w Hiszpanii w latach 1506-1556, a w Rzeszy od 1519 do 1556 roku. Jego ojcem był Filip I zwany Pięknym, syn cesarza Maksymiliana I Habsburga, a matką Joanna zwana Szaloną, córka Ferdynanda i Izabeli władców Hiszpanii. Filip I był królem Hiszpanii na mocy in iure uxoris (z prawa żony), czyli faktyczną władczynią była Joanna, a Filip był królem-małżonkiem. Z urodzenia był więc po ojcu Niemcem i to nasi zachodni sąsiedzi mają prawo do uznawania go za swojego rodaka.
Co sądził o sobie sam Karol?
Sam o sobie powiedział:
Mówię po hiszpańsku do Boga, po włosku do kobiet, po francusku do mężczyzn, a po niemiecku do mojego konia
Problem w tym, że Karol…za Niemca się nie uważał. Po drugie na początku panowania nie mówił po niemiecku, ani hiszpańsku. Urodził się w Niderlandach w Gandawie (dzisiejsza Belgia), zanim został królem Hiszpanii i cesarzem był księciem Burgundii (po ojcu Filipie), której władztwo obejmowało również Niderlandy. Jego językiem był język francuski, używany w Niderlandach (zwłaszcza południowej części). Niemieckiego i hiszpańskiego nauczył się dopiero podczas sprawowania władzy. W Hiszpanii czuł się chyba najlepiej, ale co kuriozalne musiał złożyć zobowiązanie po objęciu tronu w Kastylii (a później Aragonii), że…nauczy się używanych w tych państwach języków. Podobnie było z jego znajomością łaciny, skoro na sejmie w Wormacji w 1521 roku, gdzie Luter uczestniczył w dyspucie Karol musiał korzystać z usług tłumacza. Po matce miał hiszpańskie pochodzenie.
Karol V – obywatel świata
Manuel Fernandez Alvarez, biograf Karola V, uważał go za kosmopolitę. Ów kosmopolityzm Karola V służył do budowy uniwersalnego cesarstwa, wizji, która była mu bardzo bliska. Karol V przez wielu badaczy nazywany jest „ostatnim rycerzem Europy”. Tycjan malując jego jeden z portretów ubrał go w zbroję. Jego syn Filip II był już stu procentowym Hiszpanem, co skutkowało wieloma buntami m.in. rozpadem habsburskich Niderlandów na Północne (protestanckie, ob. Holandia) i południowe (katolickie, Belgia).
Bibliografia:
Grodziski S., Habsburgowie; Wheatcroft A., Habsburgowie, J. Krasuski, Historia Niemie; M. Fernandez Alvarez, Karol V, P. Machcewicz, T. Miłkowski, Historia Hiszpanii; H. Kamen, Dzieje rozkwitu i upadku Imperium Hiszpańskiego.
Fot.: commons.wikimedia.org
Czytaj również: Prawie sześciominutowe (!) zaproszenie Mateusza Kijowskiego na marsz KOD. Obejrzyj i spróbuj nie zasnąć [WIDEO]
